Ze względu na sytuację strategiczną na froncie wschodnim naziści przedtem do wnętrza sierpniu 1944 r. rozpoczęli przygotowania do likwidacji obozów. Systematycznie likwidowali członków Sonderkommand – ostatnim tchem we wrześniu tego roku zamordowali dookoła 200 z nich. Wywołało to powszechnie znany rebelia Sonderkommanda wewnątrz spopielarnia IV. W sierpniu 1944 r. rozpoczęła się wewnątrz obozie sukcesywna opuszczanie więźniów do wnętrza rozpadlina Rzeszy, z końcem roku wstrzymano rozbudowę Auschwitz dodatkowo Birkenau plus zaczęto palenie dokumentów plus zacieranie świadectw zbrodni: zasypywano doły z ludzkimi prochami, rozebrano do fundamentów spopielarnia IV, przygotowano do wysadzenia pozostałe trzy budynki krematoryjne.
17 stycznia 1945 r. odbył się wewnątrz KL Auschwitz świeżo miniony plenarny zbiórka 67 012 więźniarek plus więźniów. Bezpośrednio po przedtem na dyrektywa wyższego dowódcy SS także policji we Wrocławiu, Obergruppenfuehrera SS Schmausera, rozpoczęto ostateczną ewakuację więźniów. Rozpoczęły się Marsze Śmierci do obozów w środku głębi Rzeszy. Główny pochód odbywał się na trasie Oświęcim - Wodzisław Śląski (63km). 22 stycznia przesyłka dotarł do stacji kolejowej Wodzisław (niemiecka miano miasta Loslau), gdzie wewnątrz pobliżu dworca rozstrzelano kilku więźniów odpoczywających po marszu. Pozostałych załadowano do otwartych węglowych wagonów kolejowych oraz w środku warunkach mrozu na zewnątrz także ścisku w ciągu skierowano dalej. Trasa transportów kolejowych z Wodzisławia prowadziła min. na wskroś Ostrawę w środku kierunku Austrii oraz Niemiec.
W obozie zostało z okładem 9 tysięcy więźniów, wewnątrz tym naokoło 500 dzieci – wszyscy mieli pozostawać zgładzeni. Od 18 do 27 stycznia na masową skalę palono obozowe akta, 20 stycznia wysadzono krematoria II także III, natomiast 26 stycznia – spopielarnia V. 23 stycznia podpalono w taki sposób zwaną Kanadę II, czy całość magazynów z mieniem zagrabionym ofiarom. Obóz, wewnątrz części samotny wskroś esesmanów, 27 stycznia wyzwolili żołnierze 60 Armii I Frontu Ukraińskiego, natomiast bez ogródek 100 Lwowska Dywizja Piechoty, którą dowodził generał-major Fiodor Krasawin. W Auschwitz, Birkenau, Monowitz także podobozach wyzwolenia doczekało wszystkiego wokół 7,5 tysiąca więźniów. Część byłych więźniów tuż po wyzwoleniu odeszła do swych domów. Pozostali zostali umieszczeni w środku prowizorycznych szpitalach zorganizowanych na terenie obozu. Większość z nich umarła z wycieńczenia.